เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ทางทีมงานบริษัท เอ็กซ์คลูซีฟ เจอร์นีย์ จำกัด ขอพระราชทานอนุญาตรวบรวม อเนกอนันต์พระราชกรณียกิจ ที่ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจ นานัปการเพื่อขจัดทุกข์บำรุงสุขแก่ประชาชนชาวไทย เคียงคู่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพล อดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ด้วยพระวิริยอุตสาหะ และน้ำพระราชหฤทัยที่เปี่ยมล้นด้วยพระเมตตา ทรงหวังเป็นอย่างยิ่งที่จะให้ชาวไทยทุกหมู่เหล่า ทุกท้องถิ่น มีคุณภาพชีวิตที่ดี พระราชกรณียกิจเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน จึงครอบคลุมทุกด้าน ทั้งการศึกษา ศาสนา สังคมสงเคราะห์ การแพทย์และสาธารณสุข ศิลปวัฒนธรรม การอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมและธรรมชาติ ตลอดจนการพัฒนาคุณภาพชีวิต และความมั่นคง ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน พระราชดำริตลอดจนพระราชทรัพย์เพื่อช่วยแก้ปัญหา ของราษฎรตลอดมา ทรงเอาพระราชหฤทัยใส่ติดตาม ความก้าวหน้าของแต่ละงานหรือโครงการจนบรรลุผล สำเร็จด้วยดี
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ ข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้บริหารและพนักงาน
“…คนไทยทุกคนตระหนักในความสำคัญของป่าไม้ว่ามีประโยชน์นานาประการ นอกเหนือจากจะช่วยขจัดอากาศที่เป็นพิษ เป็นที่อยู่อาศัยของสรรพสัตว์ และเป็น คลังแห่งยารักษาโรคหลายพันหลายหมื่นชนิดที่เราได้ใช้กันอยู่ ตลอดจนที่กำลังรอ การค้นคว้าวิจัยอีกเป็นจำนวนมากแล้ว เรายังทราบดีว่า ป่าไม้ทรงคุณค่ามหาศาล ในการผลิตน้ำให้แก่เรา น้ำซึ่งเป็นความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ รวมไปถึง การเกษตรกรรม อุตสาหกรรมและการพัฒนาต่างๆ ของชาติ เราจึงมีการรณรงค์ให้ปลูก ป่าและปลูกต้นไม้ตามสถานที่ทั่วไปอย่างขันแข็ง เพื่อทะนุบำรุงสภาพแวดล้อม อันจะ ส่งผลดีไปถึงชาวโลกทั้งมวลต่อไปด้วย….
พระราชดำรัส ในโอกาสเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเปิดการประชุมสภาสตรีระหว่างประเทศ ครั้งที่ ๒๖ ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย วันที่ ๒๔ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๓๔
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดช มหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเยี่ยมราษฎรในท้องถิ่นทุรกันดารทั่วทุกภูมิภาค ทรงรับทราบถึงความทุกข์ยากของราษฎรอันเนื่องมาจากปัญหาพื้นที่ทำกิน มีสภาพแวดล้อมแห้งแล้งและดินเสื่อมสภาพเพราะการตัดไม้ทำลายป่า จึงมีพระราชปณิธานอันแน่วแน่ที่จะดำเนินการพลิกฟื้นผืนแผ่นดินให้อุดมสมบูรณ์ เหมือนในอดีต เมื่อทรงศึกษาพบว่าป่าไม้เป็นที่ดูดซึมกักเก็บน้ำไว้ในรากใต้ดินทำให้เกิดน้ำซับเป็นลำธารขึ้น จึงทรงชักชวนราษฎรให้ร่วมมือร่วมใจกัน ปลูกป่าในโครงการป่ารักน้ำ สนองแนวพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อให้ป่า และคนอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปลูกป่าเป็นตัวอย่างครั้งแรก เมื่อวันที่ ๒๒๐ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๒๕ มีเนื้อที่ ๑ ไร่ บริเวณเชิงเขาภูผาเหล็ก ติดต่อกับอ่างเก็บน้ำคำจวง บ้านถ้ำนิ้ว อำเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร จากนั้นทรงเน้นให้ปลูกพรรณไม้ ๓ ประเภท ตามพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ประกอบด้วย ไม้ใช้สอย คือไม้ที่ปลูก แล้วราษฎรสามารถตัดมาใช้ประโยชน์ได้ ไม้ผล คือไม้ที่จะให้ผลผลิตได้ในระยะสั้น ๆ เป็นพวกไม้โตเร็ว และไม้ยืนต้น คือไม้ที่ปลูกไว้ให้เติบโตเพื่อเป็น ป่าให้ความชุ่มชื้นแก่แผ่นดินในอนาคต
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงมอบหมายให้ราษฎรช่วยดูแลรักษาป่า โดยพระราชทานเงินเดือนให้ ในระยะที่ไม้ยังไม่เจริญเติบโตและโดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงปล่อยพันธุ์ปลา และกุ้งก้ามกรามลงในอ่างเก็บน้ำหลายหมื่นตัวเพื่อขยายพันธุ์เป็นอาหารแก่ราษฎร พระราชทานโค กระบือ ไก่จัดตั้งธนาคารข้าวไว้บริโภคยามขาดแคลน โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการดังกล่าวในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วภาคอีสาน เพื่อฟื้นฟูสภาพป่าไม้ที่เสื่อมโทรมบริเวณต้นน้ำลำธารให้เป็นแหล่ง ดูดซับน้ำต่อไป เมื่อราษฎรต่างพื้นที่ในจังหวัดสกลนครได้ทราบถึงพระราชดำริในการฟื้นฟูป่าต้นน้ำลำธารของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จึงได้ร่วมแรงร่วมใจกันปลูกป่าน้อมเกล้าฯ ถวายเป็นจำนวนหลายพันไร่ นอกจากนั้นพระองค์ยังทรงขยายผลโครงการ ป่ารักน้ำในพื้นที่ต่าง ๆ อีกหลายจังหวัด เช่น บ้านห้วยไหล่ จังหวัดนครพนม และบ้านจาเลาะสโตร์ จังหวัดนราธิวาส เป็นผลให้ป่าเสื่อมโทรมกลับฟื้นคืน ความชุ่มชื้นสู่ผืนดิน
จากพระราชปณิธานอันแน่วแน่ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อการรักษาป่าให้สมบูรณ์ เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารและพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรให้ดีขึ้น ก่อเกิดเป็นโครงการอนุรักษ์ป่า ตามแนวพระราชดำริหลายโครงการ ดังตัวอย่าง
โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่
ในพุทธศักราช ๒๕๓๔ ขณะสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ประทับเฮลิคอปเตอร์พระที่นั่งเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมราษฎรที่บ้านห้วยหล่อดูก ตำบลแม่ตื่น อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ได้ทอดพระเนตรเห็นสภาพป่าไม้ในพื้นที่ยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างมาก ทั้งทรงทราบว่ามีสัตว์ป่าสงวนที่ใกล้จะสูญพันธุ์อาศัยอยู่ด้วย จึงมีพระราชประสงค์จะอนุรักษ์ป่าแห่งนี้ไว้โดยไม่สร้าง ความเดือดร้อนให้แก่ราษฎรซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวไทยภูเขาเลี้ยงชีพด้วยการทำไร่เลื่อนลอย หาของป่าและล่าสัตว์ จึงมีพระราชดำริให้หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องร่วมกันพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรในพื้นที่ให้อยู่อย่างมีความสุข โดยยึดหลัก ๓ ประการ คือ รักษาสภาพป่าไว้มีให้ถูกทำลาย ฟื้นฟูสภาพป่าให้คืนสู่ธรรมชาติ โดยให้มีทั้งป่าธรรมชาติ และป่าไม้ใช้สอย และพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรให้มีอาชีพและที่ทำกินถาวรตามหลักการของพระองค์ คือ ให้คนอยู่กับป่าได้อย่างกลมกลืนและเกื้อกูลกัน โดยคนเป็นผู้ดูแลรักษาป่าในลักษณะของ “บ้านเล็กในป่าใหญ่” ที่อำเภออมก๋อยเป็นแห่งแรก ต่อมาจึงโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินโครงการดังกล่าวในพื้นที่ต่าง ๆ เกือบทั่วทุกภาคของประเทศ อาทิ บ้านดอยดำ จังหวัดเชียงใหม่ บ้านเย้าหนองห้า จังหวัดพะเยา บ้านทันสมัย จังหวัดนครพนม บ้านผานาง จังหวัดเลย และบ้านน้อมเกล้า จังหวัดยโสธร เป็นต้น
โครงการราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโครงการขึ้นเป็นครั้งแรก ที่จังหวัดอำนาจเจริญเพื่อฟื้นฟูสภาพป่าไม้ให้อุดมสมบูรณ์และให้คนอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างสันติสุข โดยพระราชทาน พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์จัดฝึกอบรมราษฎรให้เห็นความสำคัญของป่าไม้และมีจิตสำนึกร่วมกันในการอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นของตน พร้อมทั้งพระราชทานธงและเข็ม “พิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต” ให้แก่หมู่บ้านและบุคคลที่มีผลงานดีเด่นเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจด้วย
นอกจากนี้ ยังมีพระราชดำริฟื้นฟูสภาพป่าที่แห้งแล้งรอบนอกภูพานราชนิเวศน์ จังหวัดสกลนคร ด้วยการปลูกไม้ เนื้อแข็งที่เป็นไม้เศรษฐกิจในพื้นที่นับแสนไร่ พระราชทานแนวพระราชดำริให้กรมป่าไม้และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดตั้ง โครงการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่ป่ารอยต่อ ๕ จังหวัด ภาคตะวันออก (จังหวัดสระแก้ว จันทบุรี ระยอง ชลบุรี และฉะเชิงเทรา) เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่าบริเวณตอนกลางของภาคตะวันออกที่เสื่อมโทรมจาก การถูกบุกรุกทำลายให้กลับมีความอุดมสมบูรณ์ รวมถึงพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรในพื้นที่โดยรอบให้มีความเป็นอยู่ ที่ดีขึ้นและไม่หวนกลับไปบุกรุกทำลายป่าอีก รวมทั้งขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตดำเนินโครงการพระราชดำริ หาดทรายใหญ่ในพื้นที่โครงการฟาร์มส่วนพระองค์หาดทรายใหญ่ตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ณ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อเป็นตัวอย่างให้ราษฎรได้เห็นว่า หากปลูกป่า อย่างถูกวิธีจะสามารถพลิกผืนดินให้กลับชุ่มชื้นสมบูรณ์ได้
